Gepubliceerd 3 juli 2026 om 09:31
Voor de imker is het watergehalte van honing de allerbelangrijkste kwaliteitsparameter — en tegelijk het verschil tussen een product dat goed houdbaar is en een partij die binnen een paar weken begint te gisten. De normen zijn duidelijk: honing met een watergehalte van meer dan 20 % wordt als niet houdbaar beschouwd en mag volgens de Europese honingrichtlijn (2001/110/EG) niet als honing worden verkocht. Onder de 18 % is honing jarenlang, vaak decennialang, stabiel te bewaren. Tussen 18 en 20 % is honing verkoopbaar, maar neemt het risico op langzame gisting toe. Precies weten waar u zit, bepaalt wat u met de partij doet: direct in bulk verkopen, langdurig opslaan voor het seizoen, of verder verwerken tot mede voordat de gisting spontaan op gang komt.
Waarom een gewone suikerrefractometer niet volstaat
Honing is een unieke suikeroplossing. De suikers bestaan vooral uit fructose (ongeveer 40 %) en glucose (ongeveer 30 %), plus kleinere hoeveelheden maltose, sacharose en andere suikers. Een gewone Brix-refractometer is gekalibreerd voor sacharose — dat geeft onjuiste waarden bij honing, omdat fructose en glucose een iets andere brekingseigenschap hebben. Het verschil in procentpunten lijkt misschien klein (0,5–1,0 %), maar omdat de beslissingsgrens precies bij 20 % watergehalte ligt, zijn zelfs kleine afwijkingen van groot belang.
De Palm Abbe BKPR-2 honingrefractometer is specifiek gekalibreerd voor het suikerprofiel van honing. Ook de automatische temperatuurcompensatie is honingspecifiek — en niet algemeen op sacharose gebaseerd. Dit is dezelfde standaard als die wordt gebruikt door de USFDA, het Canadian Food Inspection Agency en de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) voor de classificatie en controle van honing.
Wat de ”lineaire detectormatrix met 1024 elementen” betekent
De technische voorsprong van de BKPR-2 zit in de optische motor. Traditionele refractometers detecteren de grens tussen licht en donker (de Snellius-lijn) met een detectormatrix van ongeveer 128 elementen. De BKPR-2 gebruikt 1024 elementen — zeven keer zoveel meetpunten over hetzelfde hoekbereik. Dat geeft een herhaalbaarheid van beter dan ±0,1 % vocht of droge stof — een precisie die cruciaal is wanneer de beslissingsgrenzen op een niveau van 0,5–1,0 % liggen.
Praktisch gevolg: met één druppel honing krijgt u meteen een aflezing die tot op een tiende procent betrouwbaar is. U hoeft niet twee keer te meten; één meting is nauwkeurig genoeg voor documentatie richting de autoriteiten.
Zo voert u de meting uit
- Plaats een of twee druppels honing op de sensorschaal van roestvrij staal.
- Sluit het deksel om opname van vocht uit de omgeving te voorkomen.
- Druk op de meetknop.
- Lees het watergehalte of het percentage droge stof af op het display.
In totaal: 15–20 seconden. Eenvoudig genoeg om direct in de honingkamer te doen na elke slingerbeurt, in plaats van de honing naar een laboratorium te sturen.
Waar de refractometer in de praktijk wordt gebruikt
Beroepsimkers: Systematische meting van elke geslingerde partij. Een logboek met partijnummer en watergehalte is standaarddocumentatie voor professionele honingproductie en essentieel voor een consistente productkwaliteit.
Hobbyimkers die verkopen: Bij directe verkoop in boerderijwinkels of op lokale markten moet de honing voldoen aan de Europese eisen voor het watergehalte. De refractometer is een goedkope verzekering tegen het verkopen van een partij die later tekenen van gisting vertoont.
Honingcoöperaties en groothandels: Bij de ontvangst van honing van meerdere imkers moet elke partij worden gecontroleerd voordat er wordt gemengd. Eén mislukte partij (met een te hoog watergehalte) kan een hele mengtank bederven.
Voedingsmiddelenindustrie met honing als ingrediënt: Bakkerijen, banketbakkerijen en andere bedrijven die honing in hun producten gebruiken, moeten de kwaliteit van de binnenkomende grondstoffen controleren.
Toezicht door autoriteiten: Livsmedelsverket en vergelijkbare autoriteiten gebruiken gelijkwaardige instrumenten bij de controle van de commerciële honingverkoop om te verifiëren of de etikettering klopt.
Classificatie en certificering: Bij wedstrijden en de certificering van premiumhoning moet het watergehalte worden gedocumenteerd. Voor biologisch gelabelde honingproducten gelden vaak strengere controle-eisen.
Medeproducenten: Bij de inkoop van honing voor de productie van mede is het watergehalte bepalend — meer geconcentreerde honing levert meer suiker per kilogram en daarmee meer productiviteit per liter mede.
Waarbij het de imker in het veld helpt beslissen
Een praktijkvoorbeeld: een imker slingert medio september een partij en meet een watergehalte van 19,3 %. Dit voldoet aan de eisen, maar zit in het bovenste gedeelte van het toegestane bereik. De beslissing: de partij wordt snel in bulk verkocht voordat opslag problemen kan veroorzaken, of hij wordt nog verder gedroogd met ontvochtigingsapparatuur. Zonder meting zou de imker het risico lopen om de honing later met gistingsproblemen te verkopen, of om honing onnodig te drogen die dat eigenlijk niet nodig had.
Wat u voor uw geld krijgt
Digitale honingrefractometer met lineaire detectormatrix met 1024 elementen, herhaalbaarheid van ±0,1 %, honingspecifieke temperatuurcompensatie, sensorschaal van roestvrij staal met deksel, veiligheidsnorm die voldoet aan de classificatie-eisen van USFDA, FDA, CFIA en FAO, robuuste kunststof behuizing.
5 394 kronen is de investering die een imker volledige controle geeft over de kwaliteit van zijn honing. Voor een beroepsimker die honderd kilo of meer per seizoen slingert, verdient de refractometer zich snel terug doordat kwaliteitsproblemen worden voorkomen. Voor een hobbyimker die verkoopt, is het een verzekering tegen het risico dat één slechte partij de reputatie en de relatie met klanten schaadt.
Lees meer: Palm Abbe BKPR-2 honingrefractometer in de winkel →
